Stalowa 28 – Kamienice Ignacego Głogowskiego i Adolfa Daaba

wpis w: Praskie kamienice | 0

W czerwcu 1882 r. małżonkowie Anna i Stanisław Żelechowscy sprzedali parcelę Michałowi Terschowowi, ten zaś – w sierpniu – Ignacemu Głogowskiemu i najprawdopodobniej on właśnie wystawił ok. 1883 r. kamienicę narożną – dwupiętrową (być może już wówczas z mieszkalnym poddaszem). W październiku 1885 r. posesję, z pewnością już z kamienicą, nabyła na licytacji publicznej księżna Maria z Tarczyńskich Woroncow-Wieliaminowa, żona Aleksandra, tajnego radcy dworu cesarskiego. W styczniu 1891 r. parcela uzyskała miejski numer hip. 871-Praga. W kwietniu nieruchomość została ponownie wystawiona na licytację, zakupił ją Leopold Daab, współwłaściciel spółki budowlanej „Martens i Daab”, który zapewne nieco wcześniej nabył także od Anny Sikorskiej przyległą działkę o nazwie Przedmieście Targówek nr 104, położoną od strony ul. Stalowej, po zach. stronie opisywanej nieruchomości. Od 1890 była ona zabudowana trzypiętrową kamienicą z oficyną boczną (data na ścianie szczytowej oficyny (pierwotnie inicjały „LD” znajdowały się na zach. ścianie szczytowej domu frontowego). Drugą trzypiętrową kamienicę wystawił właściciel na posesji nr hip. 871, od strony ul. Czynszowej, przypuszczalnie ok. 1891-93. Utworzyła ona przedłużenie skrzydła starszego i niższego domu narożnego. Zabudowę tej działki uzupełniały dwa drewniane, połączone ze sobą, zapewne starsze zabudowania gospodarcze, rozplanowane przy granicy parceli nr 104 i w poprzek podwórza. W marcu 1900 r. część parceli nr 104 z kamienicą, oficyną i budynkiem gospodarczym sprzed 1897 dołączono do tej posesji. W czerwcu 1902 r. od obu nieruchomości odłączono pasy gruntu od strony ul. Wileńskiej i ul. Czynszowej, tworząc nowe działki o numerach hip. 1171-Praga i 1172-Praga. Z tą chwilą niniejsza posesja zyskała ostateczny kształt. W tymże 1902 r. przedłużono oficynę gospodarczą, stojącą na dawnej posesji nr 104, wznosząc kosztem budynków drewnianych drugą jej część na posesji nr 871-Praga w jej dawnej szerokości. Przekształcony budynek domknął czworobok zabudowy złożony ostatecznie z trzech domów frontowych, oficyny mieszkalnej i trójsegmentowego skrzydła gospodarczego mieszczącego głównie stajnie. W październiku 1932 r. spadek objęły dzieci zmarłego właściciela. W maju 1938 r. został zatwierdzony projekt przebudowy oficyny na garaż oraz budowy obiektów gospodarczych, autorstwa Karola Raucha, nie wiadomo, czy zrealizowany. Przed 1939 r. usunięto wystrój przyulicznych elewacji domu narożnego. Cała zabudowa posesji przetrwała drugą wojnę światową i w 1951 r. została zawłaszczona przez skarb państwa, ale odpowiedni wpis w hipotece został dokonany dopiero w 1973 r.

Domy frontowe zostały wpisane do rejestru zabytków 30 grudnia 2013 r. pod numerem 1224. Oficyna i budynek gospodarczy są od 2009 r. objęte ewidencją konserwatorską.

Leopold Daab był członkiem Praskiego Komitetu Obywatelskiego, który w czasie I wojny światowej pomagał najuboższym mieszkańcom. Podczas okupacji hitlerowskiej działał w konspiracji, oraz ukrywał osoby narodowości żydowskiej i członków Polskiego Państwa Podziemnego.

W parterze swoją siedzibę ma najstarsza warszawska organizacja (1915 r.) działająca dla lokalnej społeczności – Towarzystwo Przyjaciół Pragi

Zapraszam Was do poznania tej niesamowitej kamienicy.

Elewacja kamienicy Stalowa 28
Odbój w przejeździe bramnym
Widok od strony podwórza
Widok na dawne stajnie na tyłach podwórza

Frontowa klatka schodowa (kliknij na zdjęcie aby je powiększyć):

Klatki schodowe w oficynach (kliknij na zdjęcie aby je powiększyć):

Krzyż na jednej ze ścian na poddaszu.

Mieszkania na poddaszu (kliknij na zdjęcie aby je powiększyć):

Źródła:
– materiały od Jarosława Zielińskiego (opracowane na podstawie: Archiwum Państwowe m.st. Warszawy, ekspozytura w Milanówku: księga hipoteczna zreponowana nr hip. 871-Praga, t. 2, sygn. 361; zbiór dokumentów, sygn. 362. Archiwum Państwowe m.st. Warszawy, Oddział w Pułtusku: księga hipoteczna zreponowana nr hip. 871Praga, t. 1, sygn. 199. „Biuletyn Przetargowy”, Zatwierdzone budowy, 1938, nr 36, s. 6, poz. 264.)
http://www.twoja-praga.pl/praga/ulice/5255.html
https://tvnwarszawa.tvn24.pl/informacje,news,kamienica-leopolda-daaba-zabytkiem-o-jej-wartosci-swiadcza-detale,110552.html

Zostaw Komentarz